माजी उपमुख्यमंत्री अजित पवार यांच्या मृत्यूला कारणीभूत ठरलेल्या बारामती येथील विमान दुर्घटनेच्या प्राथमिक तपास अहवालात उड्डाण सुरक्षेशी संबंधित गंभीर त्रुटी समोर आल्या आहेत. कमी दृश्यमानता असतानाही विमान उतरविण्याचा प्रयत्न करण्यात आल्याचा उल्लेख अहवालात करण्यात आला आहे.
घटना घडलेला बारामती परिसर त्या वेळी हलक्या धुक्याने व्यापलेला होता. उपलब्ध उपग्रह चित्रे व स्थानिक हवामान माहितीवरून दृश्यमानता मर्यादित असल्याचे दिसून येते. अशा परिस्थितीत Visual Flight Rules (VFR) अंतर्गत लँडिंग करण्यासाठी आवश्यक असलेले दृश्य संदर्भ वैमानिकांना स्पष्टपणे मिळणे अपेक्षित असते; मात्र प्रत्यक्ष परिस्थिती त्यासाठी अनुकूल नव्हती, असे तपासात नमूद करण्यात आले आहे.
तपासादरम्यान आणखी एक महत्त्वाची बाब समोर आली असून संबंधित विमानतळावर अधिकृत Meteorological (MET) सुविधा उपलब्ध नव्हती. यामुळे वैमानिकांना अचूक आणि अधिकृत हवामान माहिती मिळाली होती का, याबाबत शंका उपस्थित झाली आहे.
प्राथमिक निष्कर्षानुसार विमानाने पहिल्या प्रयत्नात लँडिंग न करता ‘गो-अराउंड’ घेतला होता. त्यानंतर दुसऱ्या अॅप्रोचदरम्यान विमानाची उंची आणि वेग नियंत्रणात ठेवण्यात अडचणी निर्माण झाल्याची शक्यता व्यक्त करण्यात येत आहे. तांत्रिक बिघाडापेक्षा निर्णय प्रक्रियेतील त्रुटी अधिक महत्त्वाची ठरली असावी, असा तपासाचा प्राथमिक अंदाज आहे.
दुर्घटनेनंतर नागरी उड्डाण महासंचालनालय Directorate General of Civil Aviation यांनी संबंधित चार्टर ऑपरेशन्सची विशेष तपासणी सुरू केली असून काही विमानांच्या उड्डाणांवर निर्बंध घालण्यात आले आहेत. सुरक्षा मानकांचे पालन, वैमानिक प्रशिक्षण, फ्लाइट डिस्पॅच प्रणाली आणि ऑपरेशनल प्रक्रियेचे लेखापरीक्षण करण्यात येत आहे.
या अपघाताची सखोल कारणमीमांसा करण्यासाठी Aircraft Accident Investigation Bureau कडून फ्लाइट डेटा, कॉकपिट व्हॉइस रेकॉर्डर, उड्डाण मार्ग आणि हवामानाशी संबंधित सर्व घटकांचा अभ्यास सुरू आहे. अंतिम अहवालात दुर्घटनेचे नेमके कारण, जबाबदारी आणि भविष्यातील प्रतिबंधात्मक उपाय स्पष्ट होण्याची अपेक्षा आहे.
दरम्यान, या घटनेमुळे लहान विमानतळांवरील चार्टर उड्डाणांच्या सुरक्षेबाबत राष्ट्रीय पातळीवर चर्चा सुरू झाली असून अपुऱ्या हवामान सुविधांमध्ये उड्डाणांना परवानगी देण्याच्या पद्धतीवर प्रश्नचिन्ह निर्माण झाले आहे. तज्ज्ञांच्या मते, दृश्यमानतेशी संबंधित नियमांचे काटेकोर पालन न झाल्यास अशा दुर्घटना टाळणे कठीण ठरते.
प्राथमिक अहवालाने अनेक त्रुटींचे संकेत दिले असले तरी अंतिम तपास अहवालानंतरच दुर्घटनेचे अचूक कारण स्पष्ट होणार असल्याने संपूर्ण राज्याचे लक्ष आता त्या निष्कर्षाकडे लागले आहे.
